مصاحبه با مهدی همزاد

جهت تهیه ی ویژه نامه ای برای یک نشریه ی الکترونیکی دگرباشان چه کسی بهتر از مهدی همزاد که آدم برود به سراغ اش و اول از اولین مجله ی الکترونیکی همجنسگرایان ایران بپرسد و ازاو بخواهد تا شرابی بخوریم . همزاد از دارا ترین وبلاگ نویسانی است که گذشته از دارنده گی عنوان «یکی از گردانندگان و نویسندگان اصلی مجله ی ماها» از گنج کم نظیری درنزد خود بهره مند است که آن تواضع و صمیمیت اوست.    

از مهدی همزاد که با تمام بزرگی اش تمام فروتنی و بی ادعایی را در برابر ما گذاشت و صمیمانه در این مصاحبه شرکت کرد متشکریم و این مصاحبه را به شما تقدیم می کنیم :   

از آنجایی که قدر دانستن از زحمات دست اندکاران چراغ بدون قدر شناسی از زحمات یکی از بی نظیرترین و تاثیر گذارترین نشریات دگرباشان ایرانی یعنی مجله ی ماندگار « ماها » کاری ناقص و نادرست می باشد از شما دوست گرامی تقاضا داریم پذیرای دعوت مصاحبه ی ما در مورد « ماها » و تاثیرات بی رقیب آن بر رشد آگاهی در جنبش دگرباشان باشید .

امیدوارم بتونم کمک کنم. البته من فقط یکی از اعضای ماها هستم و سهم من شاید از بقیه هم کمتر باشه.

مجله الکترونیکی همجنسگرایان ایران « ماها » بعنوان اولین مجله ی الکترونیکی همجنسگرایان با شروع انتشار خود و علیرغم گذشت نزدیک به دو سال از آخرین شماره اش به قله ی بی نظیرترین و تاثیر گزارترین مجله همجنسگرایان ایران دست یافت شما فکر می کنید دلیل این اتفاق چه بود ؟     

یک علت تاثیرگذاری ماها نیازی بود که در آن زمان به وجود چنین مجله‌ای احساس می‌شد. یعنی جای رسانه‌ای این شکلی که مخاطب عام‌تری (نسبت به وبلاگ‌ها) داشته باشد و مطالب گوناگونی در رابطه با همجنسگرایی در آن باشد کاملا خالی بود. از طرف دیگر، مشی مجله‌ی ماها هم در موفقیت آن موثر بود، یعنی این که مجله تنوع زیادی در موضوعات داشت سعی می‌کرد برای همه‌ی طیف‌های فکری و قشرهای مختلف، مقاله‌ها و مطلب‌های خواندنی داشته باشد

- دست اندرکاران ماها در سرمقاله ی اولین شماره ی خود گفته بودند «هدف ماها دور زدن شرایطی است که خود بهتر می دانید و تلاش برای ممانعت و جلوگیری از گسست احتمالی در امر آگاهی رسانی درباره ی اقلیتهای جنسی و همجنسگرایان در جامعه است . همچنین ایجاد امکانی برای آن دسته از همجنسگرایان و دیگر اقلیتهای جنسی است که آگاهی ، اراده و عزم در خور برای به دوش کشیدن مسئولیت تاریخی را دارند اما جا و امکان ظهور و بروز آن را نمی یابند » و خوشبختانه باید گفت ماها تا حد قابل قبولی در این دو موضوع موفق بود (1- جلوگیری از گسست احتمالی در امر آگاهی رسانی درباره ی اقلیتهای جنسی . 2- ایجاد امکانی برای اقلیتهای جنسی که آگاهی واراده برای به دوش کشیدن مسئولیت تاریخی دارند اما جا و امکان بروز آن را نمی یابند )  این تجربه موفق چگونه به انجام در آمد ؟

مجله‌ی ماها سعی می‌کرد ارتباط پیوسته و گسترده‌ای با همجنسگرایان داخل داشته باشد و به‌جای این که صرفا به "ارایه"ی یک سری حرف‌ها بپردازد، بتواند تعاملی با مخاطب‌های خودش داشته باشه و از خود آن‌ها برای پربارتر کردن نشریه استفاده کند. در کنار این، ماها همیشه این دغدغه را داشت که به جنبه‌های گوناگون همجنسگرایی در ایران -- مثل حقوق همجنسگرایان، خودباوری همجنسگرایان، موانع اجتماعی و سیاسی در راه همجنسگرایی در ایران، دین و همجنسگرایی، اتحاد همجنسگرایان، خانواده‌ها و اطرافیان همجنسگرایان، و بسیاری مسایل دیگر -- توجه داشته باشد و بتواند در حد توان خود نیازهای مختلف یک همجنسگرای داخل کشور را پوشش دهد.

اگر چراغ بخواهد با مغتنم شمردن تجربیات گذشته گان و با توجه به شرایط امروز جامعه ی دگرباشی در کنارسایر وظایف و مسئولیت هایش این موفقیت را رشد دهدچه راهی را باید بپیماید

اول باید به یک نکته اشاره کنم، این که ماها هیچ‌وقت از کلمه‌ی "دگرباش" استفاده نکرده و ترجیج می‌دهد در همه جا از "همجنسگرا" (یا در صورت لزوم، اقلیت جنسی) استفاده کند.

این مساله را باید در نظر داشت که جایگاه و نقش چراغ با ماها تفاوت زیادی دارد، و علت اصلی این است که مجله‌ی چراغ وابسته به یک سازمان، و به تعبیری ارگان آن سازمان محسوب می‌شود و همین قضیه کاملا در مشی نشریه تاثیرگذار است. با در نظر گرفتن این، و نیز با توجه به اختلاف دیدگاه‌هایی که در مورد نقش، کارکرد، اهمیت، و عملکردهای فعلی سازمان IRQO وجود دارد، تلاش برای همسوسازی چراغ و ماها کار چندان آسانی نیست. اما به‌هر حال هر شخص، گروه، نشریه، یا نهادی که بخواهد قدمی برای همجنسگرایان ایرانی بردارد، باید در درجه‌ی اول به همجنسگرایان داخل کشور و مشکلات آن‌ها و چالش‌هایی که آن‌ها با آن روبه‌رو هستند بپردازد و سعی کند ارتباط هر چه نزدیک‌تری با آن‌ها داشته باشد. یک شرط مهم دیگر برای ثمربخش بودن، توجه داشتن به شرایط اجتماعی و سیاسی فعلی کشور و نقش آن در پیشبرد جنبش کسب حقوق همجنسگرایان در ایران است

- از تاثیرات تقریبا بی نظیر مجله ی ماها در تاریخ نوین جنبش دگرباشی در ایران ایجاد نوعی حس حق شناسی یا حقوق شناسی در بین دگرباشان داخل ایران بود که البته این مهم با کاری سترگ تر و ماندنی تر که همانا رسیدن به خود شناسی بود به انجام رسید ، نمی خواهیم سوال کنیم که آیا این خودشناسی به جایگاه مناسبی رسیده است و باید به کارهای دیگر پرداخت یا خیر ، می خواهیم از شما بعنوان یکی از نویسندگان ماها بپرسیم اکنون راهبردهای این خود شناسی رو به جلو چه چیزهایی می تواند باشد؟  

خودشناسی همجنسگرایان ایرانی هنوز ناکافی و نیازمند رشد بیشتر است. همجنسگراهای کشور ما هنوز کاملا با حقوقی که می‌توانند داشته باشند و آزادی‌هایی که حق آن‌هاست آشنا نیستند و علاوه بر این، آگاهی‌هایی هم که وجود دارد هنوز تبدیل به یک حس جمعی ِ همجنسگرایان ایرانی نشده است.

چیزی که بسیار ضرورت دارد این است که همجنسگرایی به‌صورت یک "صدای تازه" در جریان‌های مختلف فکری کشور مطرح بشود. یعنی همان‌طور که در ادبیات و نقد، شاخه‌ای به اسم نقد همجنسگرایانه وجود دارد، لازم است که در گفتمان‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، دینی، فرهنگی، هنری و غیره هم نوع "نگاه همجنسگرایانه" به‌عنوان یک نگاه تازه و متفاوت مطرح شود.

فایده‌ی این کار، هم قدرت پیدا کردن و گسترش پیدا کردن نگاه مثبت به همجنسگرایی، و هم قوت پیدا کردن و فربه‌تر شدن گفتمان‌های مختلف داخل کشور است؛ یعنی مطرح شدن همجنسگرایی و نگاه‌های همجنسگرایانه، هم به خود همجنسگراها و هم به پیشرفت فکری کشور کمک می‌کند.

اما لازمه‌ی این کار این است که همجنسگراها با حقوق مختلف خود، امکانات و توانایی‌های خودشان و نقشی که می‌توانند در زمینه‌های گوناگون داشته باشند آشنا بشوند؛ این وظیفه اول از همه به عهده‌ی هر کدام از خود ما همجنسگراها است و بعد از آن به‌عهده‌ی نویسنده‌ها، چهره‌های مطرح، وبلاگ‌نویس‌ها، گردانندگان سایت‌ها و نشریه‌ها، گروه‌ها، سازمان‌ها و غیره.

- بگذارید در انتهای مصاحبه جمله ی احساسی و غیر حرفه ای والبته واقعی و بگوییم ، ماها برای ماها همیشه در جایگاهی منحصر بفرد و مناسب قرار دارد چه پبشنهاد هایی به چراغی ها بدهیم تا چراغ چراغ ماها بشود ؟

من خودم را در موضع برتری نمی‌بینم که بخواهم به چراغ راهکاری نشان بدهم، اما به‌عنوان یک همجنسگرای داخل کشور و به‌عنوان یک مخاطب به‌نظرم اگر چراغ به مسایل عینی‌تر همجنسگرایان کشور بیشتر توجه کند، و درگیری‌های فکری و مشکلات روزمره‌ی آن‌ها را (در کنار مسایل درازمدت‌تر که نیازمند برنامه‌ریزی و دوراندیشی هستند) در نظر داشته باشد ثمره‌ی بیشتری خواهد داشت.

از شرکت شمادر این مصاحبه متشکریم

پیروز باشید

مطالب چراغ را همراه با اسم چراغ بازچاپ کنید.